OBP kırılması, Ortaöğretim Başarı Puanının kendisinin yarıya düşmesi değil, YKS yerleştirme hesabında OBP’ye uygulanan katsayının yarıya indirilmesidir.
Genel durumda OBP:
OBP × 0,12
ile yerleştirme puanına eklenir.
Katsayı yarıya düştüğünde:
OBP × 0,06
uygulanır.
Örneğin diploma notu 80 olan adayın OBP’si 400’dür.
Normal katkı:
400 × 0,12 = 48 puan
Kırılmış katsayıyla:
400 × 0,06 = 24 puan
Yani “OBP’m 400’den 200’e düştü” demek teknik olarak doğru değildir. OBP yine 400’dür; yerleştirme puanına yaptığı katkı 48’den 24’e düşer.
OBP’nin temel hesabını bilmiyorsanız önce OBP Nedir, Nasıl Hesaplanır? rehberinden diploma notu → OBP → yerleştirme puanı ilişkisini görebilirsiniz.
OBP Neden Kırılır?
OBP katsayısının yarıya düşürülmesinin temel nedeni, adayın bir önceki YKS döneminde bir yükseköğretim programına yerleştirilmiş olmasıdır.
2026 YKS kılavuzundaki güncel örnek üzerinden:
ÖSYM, 2025-YKS puanlarıyla bir yükseköğretim programına merkezî olarak yerleştirilen adayların — kayıt olsun veya olmasın — 2026-YKS’de OBP’ye uygulanacak katsayısının yarıya düşürüleceğini belirtir.
Ayrıca:
- 2025-ÖZYES dâhil ÖSYM tarafından merkezî yerleştirmeyle yerleşenler,
- ilgili yükseköğretim kurumunun yaptığı özel yetenek sınavı sonucunda bir programa kayıt olanlar
da ilgili koşullar kapsamında değerlendirilir.
Bu nedenle kırılma konusunda ana soru:
Geçen yıl sadece tercih yaptım mı, yoksa gerçekten bir programa yerleştirildim mi?
olmalıdır.
Hangi Durumlarda OBP Kırılır?
2026 ÖSYM kılavuzundaki kurala göre aşağıdaki temel durumları ayırabiliriz.
| Önceki yılki durum | Sonraki yıl OBP katsayısı |
|---|---|
| ÖSYM merkezî yerleştirmeyle programa yerleşti ve kayıt yaptırdı | Yarıya düşer |
| ÖSYM merkezî yerleştirmeyle programa yerleşti fakat kayıt yaptırmadı | Yarıya düşer |
| ÖZYES ile merkezî olarak yerleştirildi | Yarıya düşer |
| Üniversitenin yaptığı özel yetenek sınavıyla programa kayıt oldu | Yarıya düşer |
| Tercih yaptı fakat hiçbir programa yerleşmedi | Sırf tercih nedeniyle düşmez |
| Hiç tercih yapmadı | Sırf bu nedenle düşmez |
| Mezuna kaldı fakat önceki yıl hiçbir programa yerleşmedi | Sırf mezuna kaldığı için düşmez |
Burada “sonraki yıl” ifadesi önemlidir.
2026 kılavuzu, 2025’teki yerleşme durumunu 2026 yerleştirmesi için esas alır.
2027-YKS kılavuzu henüz yayımlanmadığı için 2026’da yerleşen adayların 2027’deki uygulamasının kesin metni, 2027 kılavuzu yayımlandığında ayrıca kontrol edilmelidir.
Tercih Yapmak OBP’yi Kırar mı?
Hayır.
Yalnızca tercih listesi oluşturmanız veya 24 tercihin tamamını kullanmanız OBP kırılması nedeni değildir.
Örneğin:
- 20 tercih yaptınız,
- hiçbir programa yerleşemediniz.
Bu durumda yalnız tercih yaptığınız için OBP katsayısı yarıya düşmez.
Risk şurada başlar:
Yerleştiğinizde gitmek istemediğiniz bir programı sırf liste dolsun diye yazarsanız ve o programa yerleştirilirseniz, kayıt yaptırmamak önceki yıl yerleşmiş olma durumunu ortadan kaldırmaz.
Bu yüzden YKS’de 24 tercihin tamamını doldurmak zorunlu mu? rehberindeki temel kural önemlidir: yalnız gerçekten kabul edebileceğiniz programları tercih listenize ekleyin.
Üniversiteye Yerleşip Kayıt Yaptırmazsam OBP Kırılır mı?
2026 kılavuzundaki açık ifade:
“kayıt olsun veya olmasın”
şeklindedir.
Yani önceki yıl ÖSYM tarafından merkezî olarak bir programa yerleştirilmiş aday:
- kayıt yaptırsa da,
- kayıt yaptırmasa da
sonraki YKS’de ilgili OBP katsayısı yarıya düşürülür.
Bu tek senaryoyu ayrıntılı görmek için Üniversiteye Yerleşip Kayıt Yaptırmazsam OBP Kırılır mı? rehberine geçebilirsiniz.
Mezuna Kalınca OBP Kırılır mı?
Sadece mezuna kalmak OBP kırılması değildir.
Örnek:
Senaryo A
2026 YKS’ye girdiniz, tercih yaptınız fakat hiçbir programa yerleşmediniz. 2027’de tekrar sınava hazırlanıyorsunuz.
Bu durumda yalnız mezuna kaldığınız için OBP’nin kırılacağını söylemek doğru değildir.
Senaryo B
2026 YKS’de bir programa yerleştiniz fakat kayıt yaptırmadınız ve 2027’de yeniden sınava hazırlanıyorsunuz.
Bu iki durum aynı değildir. İkinci senaryoda önceki yıl yerleşmiş olmanız kritik unsurdur.
2027 için kesin katsayı hükmü 2027 YKS kılavuzundan kontrol edilmelidir.
Mezunluk kararının diğer sonuçlarını Mezuna Kalmak mı Üniversite Yazmak mı? rehberinde karşılaştırabilirsiniz.
Kırık OBP Kaç Puan Getirir?
Kırık katsayıda pratik formül:
OBP × 0,06
Diploma notuyla doğrudan hesaplamak isterseniz:
Diploma notu × 5 × 0,06
yani:
Diploma notu × 0,30
Örnek:
Diploma notu 80 → 80 × 0,30 = 24 puan
Normal durumda aynı diploma notu:
80 × 0,60 = 48 puan
katkı sağlar.
Normal OBP ile Kırık OBP Arasındaki Fark
| Diploma notu | OBP | Normal katkı | Kırık katkı | Kaybedilen katkı |
|---|---|---|---|---|
| 50 | 250 | 30 | 15 | 15 |
| 60 | 300 | 36 | 18 | 18 |
| 70 | 350 | 42 | 21 | 21 |
| 80 | 400 | 48 | 24 | 24 |
| 90 | 450 | 54 | 27 | 27 |
| 100 | 500 | 60 | 30 | 30 |
Görüldüğü gibi diploma notu yükseldikçe normal OBP ile kırık OBP arasındaki puan farkı da büyür.
Ancak bu tablo başarı sırası kaybını göstermez.
Örneğin 24 yerleştirme puanının kaç bin sıra değiştireceği sabit değildir.
OBP’nin Yarısı mı Gidiyor?
Günlük dilde “OBP yarıya düşüyor” denmesi kafa karıştırabilir.
Teknik olarak:
- diploma notunuz aynı kalır,
- OBP değeriniz aynı kalır,
- OBP’ye uygulanan katsayı yarıya düşer.
Örnek:
Diploma notu 90:
OBP = 450
Normal:
450 × 0,12 = 54
Kırık:
450 × 0,06 = 27
OBP hâlâ 450’dir.
Kırık OBP YKS Netlerini Etkiler mi?
Hayır.
OBP kırılması:
- TYT doğru sayınızı,
- TYT netinizi,
- AYT netinizi,
- YDT netinizi,
- sınavda yaptığınız ham performansı
değiştirmez.
Etki, yerleştirme puanına OBP eklenirken ortaya çıkar.
Bu yüzden kırık OBP’li adayın sınav puanı güçlü olabilir ancak aynı sınav puanındaki normal katsayılı adaydan yerleştirme puanında daha az OBP katkısı alabilir.
Kırık OBP ile Üniversite Kazanılır mı?
Evet.
OBP katsayısının yarıya düşmesi:
- sınava girmenizi,
- puanınızın hesaplanmasını,
- tercih yapmanızı,
- üniversiteye yerleşmenizi
engellemez.
Sadece yerleştirme puanınıza eklenen ortaöğretim başarı katkısı azalır.
Bu nedenle:
“OBP kırıldı, bu sene sınava girmek anlamsız.”
sonucu doğru değildir.
Asıl değerlendirilmesi gereken:
- hedef sıralama,
- mevcut TYT–AYT performansı,
- diploma notuna bağlı puan kaybı,
- hedef programdaki yığılma
olmalıdır.
Kırık OBP Başarı Sırasını Kaç Bin Geri Atar?
Bunun sabit cevabı yoktur.
Aynı 20 puanlık fark:
- SAY’da,
- EA’da,
- farklı puan bantlarında,
- farklı sınav yıllarında
aynı sıra değişimini üretmez.
Bu yüzden internette:
“Kırık OBP kesin 50 bin geri atar.”
gibi sabit rakamlara güvenmeyin.
Doğru hesaplanabilen şey puan katkısıdır.
Sıra etkisi ise o yılın aday dağılımına bağlıdır.
Açıköğretim Programına Yerleşmek OBP’yi Kırar mı?
2026 ÖSYM kılavuzundaki ifade, ÖSYM tarafından merkezî olarak bir yükseköğretim programına yerleştirilmiş olmayı esas alır.
Bu nedenle merkezî yerleştirmeyle açıköğretim programına yerleşme de genel yerleştirme hükmü kapsamında değerlendirilir.
Programı:
“Nasıl olsa açıköğretim, OBP’ye etkisi olmaz.”
düşüncesiyle tercih etmeyin.
Tercih listenizde gerçekten okumayacağınız bir açıköğretim programı varsa da aynı yerleşme mantığını dikkate alın.
Özel Yetenekle Yerleşince OBP Kırılır mı?
2026 kılavuzu iki farklı özel yetenek senaryosunu içerir.
ÖZYES
ÖSYM’nin merkezî yerleştirmesine dahil edilen ÖZYES kapsamındaki yerleşmeler de ilgili hüküm içinde sayılır.
Üniversitenin kendi özel yetenek sınavı
İlgili yükseköğretim kurumunun yaptığı özel yetenek sınavı sonucunda bir programa kayıt olan adayların bilgisi YÖKSİS üzerinden alınabilir ve sonraki YKS’de OBP katsayısı yarıya düşürülebilir.
Bu iki yolun terminolojisi farklıdır:
- merkezî yerleştirilme,
- üniversite özel yeteneğiyle kayıt olma.
Kendi durumunuz özel yetenek içeriyorsa ilgili yılın YKS/ÖZYES kılavuzunu ayrıca kontrol edin.
Bir Yıl Üniversite Okuyup Tekrar YKS’ye Girince OBP Kırılır mı?
Üniversitede kaç ay veya kaç dönem okuduğunuzdan önce hangi yıl yerleştirildiğinize bakmak gerekir.
2026 kılavuzunda önceki yıl, yani 2025-YKS ile yerleşen adayların 2026-YKS’de katsayısı yarıya düşürülür.
Bu nedenle:
“Üniversiteye kayıt oldum ama bir ay sonra bıraktım, kırılmaz.”
sonucu çıkarılamaz.
Yerleştirme/kayıt geçmişiniz ilgili kılavuzdaki önceki yıl koşuluyla karşılaştırılmalıdır.
İki Yıl Önce Yerleştiysem OBP Hâlâ Kırık mı?
2026 YKS kılavuzundaki standart hüküm doğrudan 2025-YKS ile yerleşen adayları hedefler.
Bu nedenle OBP kırılmasını:
“Bir kere üniversite kazandıysan hayat boyu kırık OBP.”
şeklinde düşünmeyin.
Her YKS yılı için bir önceki yılın yerleştirme/kayıt durumuna ilişkin kural kontrol edilir.
Örneğin iki yıl sonraki sınavın koşulunu, o yıl yayımlanacak kılavuz belirler.
Ek Tercihle Yerleşmek OBP’yi Etkiler mi?
Ek yerleştirme de ÖSYM’nin YKS kapsamındaki merkezî yerleştirme sürecinin parçasıdır.
Ancak sonraki yıl uygulanacak OBP hükmünün kesin değerlendirmesi yine o sınav yılının kılavuzuna göre yapılmalıdır.
2026 ek yerleştirme süreci için güncel bilgi gerektiğinde YKS Ek Tercih 2026 sayfasını ve ÖSYM’nin yayımlayacağı ek yerleştirme kılavuzunu birlikte kontrol edin.
OBP Kırılmayan Durumları Karıştırmayın
Şu durumlar tek başına “OBP kırılması” değildir:
- YKS’ye tekrar girmek,
- mezuna kalmak,
- tercih yapmak,
- tercihleri değiştirmek,
- hiçbir programa yerleşememek,
- hedef değiştirmek,
- bir yıl kursa gitmek.
Kırılma için ilgili kılavuzda tanımlanan önceki yıl yerleştirilme veya özel yetenek kayıt durumu önemlidir.
Bu ayrım özellikle tercih döneminde gereksiz korkuyu azaltır.
Tercih Döneminde OBP Riskini Azaltmak İçin 5 Kontrol
- Yerleşirsem gitmeyeceğim programı yazma.
- Tercih listesini yalnız “açıkta kalmayayım” düşüncesiyle doldurma.
- Açıköğretim programlarını da gerçek tercih olarak değerlendir.
- Özel yetenek/ÖZYES süreçlerinin OBP etkisini ayrıca kontrol et.
- Mezuna kalma ihtimalin varsa yerleşme sonucunun sonraki yıl katsayıya etkisini hesaba kat.
Tercih listesinin sırasını ve riskli programları görmek için YKS Tercih Listesi Örneği rehberini kullanabilirsiniz.
OBP Kırılması Karar Tablosu
| Durum | “Kırılır” demek doğru mu? | Neden? |
|---|---|---|
| YKS’ye girdim, tercih yapmadım | Hayır | Yerleşme yok |
| Tercih yaptım, yerleşemedim | Hayır | Yerleşme yok |
| Yerleştim, kayıt yaptırdım | Evet, ilgili sonraki yıl kuralında | Merkezî yerleşme |
| Yerleştim, kayıt yaptırmadım | Evet, 2026 kılavuzundaki önceki yıl örneğinde | Kayıt şartı aranmıyor |
| Mezuna kaldım, hiç yerleşmedim | Hayır | Mezunluk tek başına neden değil |
| ÖZYES ile yerleştim | İlgili hüküm kapsamında | ÖSYM merkezî yerleştirme |
| Üniversite özel yetenek sınavıyla kayıt oldum | İlgili hüküm kapsamında | Özel yetenek kayıt durumu |
Sık Sorulan Sorular
OBP kırılması nedir?
OBP’nin yerleştirme puanına eklenmesinde kullanılan 0,12 katsayısının ilgili durumda yarıya düşürülerek 0,06 uygulanmasıdır.
Kırık OBP kaç puan getirir?
250–500 OBP aralığında 0,06 katsayısıyla 15–30 puan arasında standart katkı sağlar.
Mezuna kalınca OBP kırılır mı?
Sadece mezuna kalmak OBP kırılması nedeni değildir. Önceki yıl bir programa yerleşme durumu belirleyicidir.
Tercih yapıp yerleşemezsem OBP kırılır mı?
Sırf tercih yapmak nedeniyle kırılmaz.
Üniversiteye yerleşip kayıt yaptırmazsam OBP kırılır mı?
2026 kılavuzu önceki yıl merkezî olarak yerleştirilen adaylarda “kayıt olsun veya olmasın” katsayının yarıya düşürüleceğini belirtir.
Açıköğretim kazanırsam OBP kırılır mı?
Merkezî yerleştirmeyle bir yükseköğretim programına yerleştirilme hükmü açıköğretim tercihlerinde de dikkate alınmalıdır.
Kırık OBP sadece bir yıl mı uygulanır?
2026 kılavuzu önceki yılki 2025 yerleşme durumunu esas alır. Sonraki yılların kesin hükmü ilgili yılın YKS kılavuzundan kontrol edilmelidir.
Kırık OBP ile tıp, hukuk veya mühendislik kazanılır mı?
Kırık OBP tercih yasağı değildir. Programın puan türü, başarı sırası şartı ve özel koşullarını sağladığınız sürece tercih yapabilirsiniz.
Resmî Kaynaklar
Tercih sonucunda hiçbir yere yerleşmediyseniz bunun OBP ve mezunluk planına etkisini YKS’de Hiçbir Yere Yerleşemedim: Ne Yapmalıyım? rehberinde ayrıca değerlendirebilirsiniz.