Evet, TYT tamamen bitmeden AYT’ye başlanabilir; çoğu 11, 12. sınıf ve mezun öğrenci için doğru yöntem de budur. TYT’nin bütün konularını bitirmeyi beklemek, AYT alan derslerini gereğinden fazla erteleyebilir.
TYT ile AYT birbirinden tamamen kopuk iki sınav değildir. TYT; okuma, temel matematik, problem çözme, yorumlama ve hız becerilerini ölçerken AYT daha derin alan bilgisi ve konu hâkimiyeti ister. Özellikle matematik ve fen derslerinde bazı TYT temelleri, AYT konularının anlaşılmasını kolaylaştırır.
Doğru yaklaşım:
TYT’yi bırakıp yalnız AYT çalışmak ya da aylarca yalnız TYT çalışmak yerine, iki sınavı seviyeye ve döneme göre farklı oranlarda birlikte yürütmektir.
Bu rehberde:
- AYT’ye ne zaman başlanacağını
- TYT’de hangi temellerin önce gerektiğini
- 11. sınıf, 12. sınıf ve mezunlar için çalışma oranlarını
- Sayısal, eşit ağırlık ve sözel öğrencilerinin ders dağılımını
- Haftalık TYT-AYT programını
- Denemelerin nasıl yerleştirileceğini
bulabilirsiniz.
Güncellik notu: 2026-YKS’de TYT 20 Haziran, AYT ise 21 Haziran 2026 tarihinde uygulanmıştır. Sonraki sınav yıllarının tarihi, soru yapısı ve kuralları ilgili yılın ÖSYM YKS kılavuzundan kontrol edilmelidir.
Önce TYT mi, AYT mi çalışılmalı?
Bu sorunun tek kelimelik cevabı yoktur. Doğru sıra öğrencinin:
- Sınıfına
- Alanına
- TYT temel düzeyine
- AYT konu durumuna
- Sınava kalan süreye
- Hedef sıralamasına
göre değişir.
Genel karar tablosu:
| Durum | Uygun yaklaşım |
|---|---|
| 11. sınıf öğrencisi | Okulun 11. sınıf konuları öncelikli, yanında düzenli TYT |
| 12. sınıf öğrencisi | TYT ve AYT paralel; okulda işlenen AYT konusu geciktirilmez |
| Mezun, TYT temeli zayıf | İlk haftalarda TYT ağırlıklı, AYT tamamen bırakılmaz |
| Mezun, TYT orta-iyi | AYT ağırlığı artırılır, TYT deneme ve eksiklerle sürdürülür |
| Sınava az süre kalmış | Puan getirecek eksiklere ve deneme verisine göre öncelik |
| AYT konuları çok eksik | TYT’yi “bitirme” hedefi bırakılır, AYT hemen programa eklenir |
TYT neden hiçbir zaman tamamen bitmiş sayılmaz?
TYT’de konu tamamlamak mümkündür; fakat TYT çalışması yalnız konudan oluşmaz.
Konu listesi bitse bile:
- Paragraf
- Problem
- Temel matematik
- Geometri
- Hız
- Süre yönetimi
- Deneme analizi
- Bilgi tekrarı
devam eder.
Bu nedenle “TYT tamamen bitsin, sonra AYT’ye geçerim” planı pratikte belirsiz bir tarihe ertelenebilir.
Daha sağlıklı hedef:
“TYT’nin temel konularını belirli seviyeye getirdikten sonra AYT’yi artıracağım; TYT’yi deneme ve eksik kapatma yoluyla sürdüreceğim.”
AYT’ye başlamadan önce hangi TYT temelleri gerekli?
Bütün TYT konularının bitmesi gerekmez. Ancak bazı temel alanlar AYT çalışmalarını kolaylaştırır.
Matematik için
- Temel kavramlar
- Sayılar ve işlem becerisi
- Denklem çözme
- Üslü ve köklü ifadeler
- Çarpanlara ayırma
- Oran-orantı
- Fonksiyon mantığına hazırlık
- Temel geometri
Bu konularda çok ciddi eksik varsa AYT matematikle birlikte temel tekrar yapılmalıdır.
Fizik için
- Birim ve büyüklük kavramı
- Grafik yorumlama
- Temel hareket ve kuvvet bilgisi
- Basit matematiksel işlem becerisi
Kimya için
- Atom ve periyodik sistem temeli
- Kimyasal türler
- Mol ve işlem mantığı
- Denklem ve oran kullanımı
Biyoloji için
AYT biyolojiye başlamak için bütün TYT biyolojinin bitmesi şart değildir. Ancak hücre, temel bileşenler, canlıların ortak özellikleri ve kalıtımın temel kavramları bağlantı kurmayı kolaylaştırır.
Edebiyat ve sosyal bilimler için
TYT Türkçe okuma becerisi AYT edebiyat sorularını doğrudan bitirmez. AYT’de dönem, sanatçı, eser, kavram ve metin bilgisi ayrıca çalışılmalıdır. Tarih ve coğrafyada da TYT çalışması AYT’nin yerine geçmez.
AYT’ye ne zaman başlanmalı?
11. sınıfta
AYT’nin önemli bölümü 11. sınıf alan derslerinden oluşur. Okulda işlenen konuları “nasıl olsa 12. sınıfta tekrar ederim” diyerek ertelemek doğru değildir.
- sınıf öğrencisi için:
- Okul alan dersleri ana öncelik
- Haftada birkaç gün TYT matematik ve Türkçe
- Düzenli paragraf ve problem
- Ayda bir TYT ölçümü
- 11. sınıf konularında konu tarama denemeleri
uygulanabilir.
12. sınıfın başında
AYT’ye başlamak için TYT’nin bitmesi beklenmemelidir. Okulda işlenen 12. sınıf alan konusu aynı hafta çalışılmalı; 11. sınıf eksikleri planlı biçimde kapatılmalıdır.
Mezun yılının başında
İlk iki-dört hafta seviye analizi yapılabilir. TYT temeli çok düşük değilse AYT ilk aydan programa alınmalıdır.
Sınava birkaç ay kala
Bu aşamada “önce hangisini tamamen bitireyim?” sorusu yerine deneme verileri incelenmelidir. Alan puanına etkisi yüksek olan AYT eksikleri ertelenmemeli; TYT ise düzenli deneme ve hedefli tekrarlarla korunmalıdır.
TYT ve AYT çalışma oranı nasıl olmalı?
Aşağıdaki oranlar katı kural değil, başlangıç örneğidir.
| Öğrenci durumu | TYT | AYT |
|---|---|---|
| 11. sınıf | %30-40 | %60-70 okul/alan dersi |
| 12. sınıf ilk dönem | %40-50 | %50-60 |
| 12. sınıf ikinci dönem | %30-40 | %60-70 |
| Mezun, TYT temeli zayıf | İlk dönemde %60 | %40 |
| Mezun, TYT orta-iyi | %35-45 | %55-65 |
| Son 2-3 ay | Deneme sonucuna göre | Genellikle AYT ağırlığı korunur |
Bu oranları yalnız çalışma saatine göre değil, haftalık görev sayısına göre de takip edebilirsiniz.
Örnek:
- 3 AYT matematik oturumu
- 2 TYT matematik oturumu
- 2 AYT fen oturumu
- 1 TYT fen tekrarı
- 1 TYT genel deneme
- 1 AYT branş veya alan denemesi
Sayısal öğrencisi TYT ve AYT’yi nasıl yürütmeli?
Sayısal öğrencide AYT matematik ve fen dersleri uzun konu süresi gerektirir. Bu nedenle AYT’yi sınav yılının son aylarına bırakmak risklidir.
Haftalık omurga
- AYT matematik: 3-5 gün
- AYT fizik, kimya, biyoloji: dönüşümlü 4-6 oturum
- TYT matematik/problem: 2-4 gün
- TYT Türkçe/paragraf: 4-6 kısa çalışma
- TYT sosyal ve fen: eksiklere göre 2-3 oturum
- TYT genel deneme: döneme göre haftada bir
- AYT denemeleri: konular ilerledikçe branş ve alan denemesi
AYT fizik veya matematik çalışılan günün sonunda ağır bir TYT matematik oturumu koymak yerine kısa paragraf veya sosyal tekrar kullanılabilir.
Eşit ağırlık öğrencisi TYT ve AYT’yi nasıl yürütmeli?
Eşit ağırlık öğrencisi için AYT matematik ile Türk dili ve edebiyatı-sosyal bilimler-1 dengesi önemlidir.
Haftalık dağılım:
- AYT matematik: 3-5 gün
- Edebiyat: 3-4 gün
- AYT tarih-1 ve coğrafya-1: 2-3 gün
- TYT matematik/problem: 2-4 gün
- TYT Türkçe/paragraf: 4-6 kısa çalışma
- TYT sosyal-fen: hedefe göre düzenli tekrar
Sık yapılan hata, AYT matematiği uzun süre erteleyip yalnız edebiyat çalışmak veya tam tersini yapmaktır. İki alan da haftalık programda görünmelidir.
Sözel öğrencisi TYT ve AYT’yi nasıl yürütmeli?
Sözel öğrenciler TYT matematiği tamamen bırakmamalıdır. TYT Türkçe ve sosyal güçlü olsa bile temel matematik netleri yerleştirme puanını destekleyebilir.
Haftalık programda:
- AYT edebiyat
- AYT tarih
- AYT coğrafya
- Felsefe grubu ve din kültürü
- TYT Türkçe
- TYT sosyal
- Temel TYT matematik
- Düzenli deneme
birlikte yürütülmelidir.
Bilgi yoğun derslerde kısa ve sık tekrar, tek seferde uzun ezber çalışmasından daha etkili olabilir.
Örnek haftalık TYT-AYT programı
Aşağıdaki örnek, 12. sınıf veya mezun sayısal öğrenci içindir. Dersler alana göre değiştirilebilir.
| Gün | Birinci çalışma | İkinci çalışma | Kısa görev |
|---|---|---|---|
| Pazartesi | AYT matematik | TYT paragraf | Yanlış tekrarı |
| Salı | AYT fizik | TYT matematik/problem | 15 dakika biyoloji |
| Çarşamba | AYT kimya | AYT matematik | Paragraf |
| Perşembe | TYT matematik | AYT biyoloji | Sosyal tekrar |
| Cuma | AYT matematik | Eksik TYT dersi | Hafif tekrar |
| Cumartesi | TYT genel deneme | Deneme analizi | AYT eksik konusu |
| Pazar | AYT branş/alan denemesi | Haftalık tekrar | Yeni hafta planı |
Bir günde en fazla ders sayısını artırmak yerine iki ana çalışma ve bir kısa tekrar kullanmak programın sürdürülebilirliğini artırır.
TYT ve AYT aynı gün çalışılır mı?
Evet. Ancak iki ağır dersi art arda koymak her öğrenci için uygun olmayabilir.
Uygun eşleştirmeler
- AYT matematik + TYT paragraf
- AYT fizik + TYT sosyal
- AYT edebiyat + TYT matematik
- AYT biyoloji + TYT problem
- TYT genel deneme + AYT hafif konu tekrarı
Zorlayıcı olabilecek eşleştirmeler
- Uzun AYT matematik + uzun TYT matematik
- İki ağır sayısal branş denemesi
- Tam TYT denemesi + tam AYT denemesi
- Aynı gün üç yeni konu
Öğrencinin dikkat süresine göre yoğun ve hafif görevler dönüşümlü yerleştirilmelidir.
TYT’de konu eksiği varken AYT çalışılır mı?
Evet, fakat bağlantılı temel eksikler aynı anda kapatılmalıdır.
Örnek:
- AYT fonksiyon çalışırken denklem çözme eksiği çıkıyorsa TYT temel tekrar eklenir.
- AYT fizikte grafik yorumlama sorunu varsa TYT düzeyinde grafik çalışılır.
- AYT kimyada mol hesabı zorlanıyorsa oran ve işlem pratiğine dönülür.
Bu yaklaşımda AYT durdurulmaz; ihtiyaç duyulan TYT temeli hedefli biçimde desteklenir.
TYT tamamen bırakılırsa ne olur?
AYT’ye ağırlık vermek, TYT’yi bırakmak anlamına gelmez.
TYT uzun süre ihmal edilirse:
- Paragraf hızı düşebilir.
- Problem çözme ritmi bozulabilir.
- Sosyal ve fen bilgileri unutulabilir.
- Süre yönetimi zayıflayabilir.
- Genel deneme dayanıklılığı azalabilir.
AYT ağırlıklı dönemde bile haftalık TYT omurgası korunmalıdır:
- Bir genel deneme
- Paragraf
- Problem veya temel matematik
- Deneme analizinden çıkan ders
- Kısa sosyal-fen tekrarı
AYT çalışırken TYT denemeleri nasıl sürdürülmeli?
İlk dönem
- İki haftada bir veya haftada bir TYT genel denemesi
- Düzenli Türkçe ve matematik branş çalışmaları
- Denemede çıkan eksiklere kısa dönüş
İkinci dönem
- Haftada bir TYT genel denemesi
- Gerekiyorsa ikinci branş denemesi
- AYT alan ve branş denemelerinin artırılması
Son aylar
- TYT ve AYT denemeleri ayrı günlerde uygulanabilir.
- Analiz yapılmadan yeni denemeye geçilmemelidir.
- Neti zaten güçlü olan TYT dersine gereğinden fazla süre ayırmak yerine zayıf AYT alanı güçlendirilebilir.
TYT-AYT dengesinin bozulduğunu nasıl anlarsınız?
Şu işaretlerden biri varsa program yeniden düzenlenmelidir:
- Üç haftadır hiç AYT çalışılmıyor.
- TYT denemeleri sürekli erteleniyor.
- Okulda işlenen AYT konusu birikiyor.
- Her gün yalnız paragraf ve problem çözülüyor.
- AYT için yalnız video izleniyor, soru çözülmüyor.
- TYT netleri düzenli düşerken bütün süre AYT’ye gidiyor.
- AYT denemelerinde aynı konu eksiği tekrar ediyor.
- Haftalık programda alan derslerinin adı bile görünmüyor.
4 haftalık geçiş planı
TYT’ye ağırlık verip AYT’yi hiç çalışmamış öğrenci şu geçişi kullanabilir.
1. hafta
- TYT programını koru.
- İki AYT oturumu ekle.
- En temel veya okulda güncel işlenen konudan başla.
2. hafta
- Üç AYT oturumuna çık.
- Bir TYT oturumunu deneme analizine dönüştür.
- AYT’de konu sonrası soru çöz.
3. hafta
- TYT ve AYT sürelerini yaklaşık dengele.
- İlk AYT branş taramasını uygula.
- Bağlantılı TYT eksiklerini listele.
4. hafta
- Deneme verisine göre oranı yeniden belirle.
- Güçlü TYT dersinde bakım çalışmasına geç.
- Zayıf AYT dersine ek bir oturum ayır.
Sık yapılan hatalar
“TYT’yi yüzde 100 bitirmeden AYT’ye geçmem”
TYT’de hız ve deneme çalışması devam ettiği için yüzde 100 bitiş noktası belirsizdir.
AYT’yi yalnız okul sınavı gibi çalışmak
Konu öğrenildikten sonra ÖSYM tarzı sorular, branş denemeleri ve karma tekrar gerekir.
TYT’yi bir anda bırakmak
TYT becerileri düzenli uygulama ister.
Her iki sınava eşit saat vermek
Eşitlik her zaman denge değildir. Döneme, alana ve eksiğe göre oran değişmelidir.
Aynı gün çok ağır görev koymak
Programın kâğıt üzerinde dolu olması uygulanabilir olduğu anlamına gelmez.
Denemeyi yalnız net kontrolü için çözmek
Deneme sonuçları sonraki haftanın ders dağılımını belirlemelidir.
TYT-AYT haftalık kontrol listesi
- [ ] Haftalık programımda hem TYT hem AYT var.
- [ ] Okulda işlenen AYT konusunu geciktirmiyorum.
- [ ] Paragraf ve problem rutinini koruyorum.
- [ ] En az bir TYT ölçümü yapıyorum.
- [ ] AYT konu çalışmasından sonra soru çözüyorum.
- [ ] TYT eksiği çıktığında yalnız ilgili temele dönüyorum.
- [ ] Çalışma oranını sınıfıma ve netlerime göre belirledim.
- [ ] Deneme sonuçları ders sürelerimi etkiliyor.
- [ ] Aynı gün iki ağır görevi gereksiz yere üst üste koymuyorum.
- [ ] Programı tek denemeye göre tamamen değiştirmiyorum.
Sık sorulan sorular
TYT bitmeden AYT matematiğe başlanır mı?
Evet. Denklem, üslü-köklü ifadeler ve temel işlem becerilerindeki ciddi eksikler eş zamanlı kapatılarak AYT matematiğe başlanabilir.
11. sınıfta TYT mi AYT mi çalışılmalı?
11.sınıf alan dersleri AYT’nin önemli bölümünü oluşturduğu için okul konuları öncelikli olmalıdır. Yanında düzenli TYT matematik, Türkçe, paragraf ve problem çalışması yürütülebilir.
Mezun öğrenci AYT’ye ne zaman başlamalı?
TYT temeli tamamen sıfır değilse ilk haftalardan itibaren başlanmalıdır. Temel çok zayıfsa bile AYT aylarca ertelenmemeli, düşük yoğunlukla programa alınmalıdır.
TYT ve AYT aynı gün çalışılır mı?
Evet. Yoğun bir AYT dersiyle daha hafif TYT görevi eşleştirilebilir.
TYT netim düşükse yalnız TYT mi çalışmalıyım?
Her durumda değil. Sınava kalan süre ve AYT eksikleri de değerlendirilmelidir. İlk dönemde TYT ağırlığı artırılabilir; AYT tamamen bırakılmamalıdır.
Son aylarda TYT mi AYT mi daha çok çalışılmalı?
Bu karar deneme sonuçlarına ve puan türüne göre verilir. Çoğu alan öğrencisinde AYT ağırlığı korunurken TYT haftalık deneme ve eksik kapatmayla sürdürülür.
Sonuç
TYT tamamen bitmeden AYT’ye başlanabilir. Asıl hedef, iki sınavdan birini seçmek değil; döneme ve öğrencinin seviyesine göre TYT-AYT dengesini kurmaktır.
TYT’de temel matematik, okuma ve problem rutini korunurken AYT alan dersleri geciktirilmemelidir. Haftalık deneme sonuçları, hangi sınava ne kadar süre ayrılacağını belirleyen en güvenilir veridir.
Program içerikleri için TYT kursu, AYT kursu, 11. sınıf ve 12. sınıf sayfalarını inceleyebilirsiniz.
Resmî kaynaklar
- ÖSYM — 2026 YKS Kılavuzu
- ÖSYM — 2026 YKS Başvurularının Alınması
- ÖSYM — 2026 YKS Soru Kitapçıkları ve Cevap Anahtarları
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi
Bu içerik genel çalışma rehberidir. Sınav tarihi, soru yapısı, puanlama ve uygulama kuralları için adayın gireceği yıla ait ÖSYM YKS kılavuzu esas alınmalıdır.
