YKS tercih kılavuzunda bir programın yanında görülen Bk., “Bakınız” anlamına gelir. Yanındaki numara ise adayın kılavuzun “Tablo 3 ve Tablo 4’te Yer Alan Yükseköğretim Programlarının Koşul ve Açıklamaları” bölümünde okuması gereken maddeyi gösterir.
Örneğin bir programın özel koşul alanında 23, 24, 64 yazıyorsa aday bu üç açıklamayı da ayrı ayrı bulup okumalıdır. Kodlardan biri öğretim dilini, biri hazırlık sınıfını, diğeri ücret ve burs koşullarını açıklayabilir.
Bu kodlar yalnızca ek bilgi değildir. Adayın:
- Programı tercih edip edemeyeceğini
- Yerleştirilse bile kayıt yaptırıp yaptıramayacağını
- Eğitim dilini ve hazırlık sınıfını
- Sağlık veya fiziksel yeterlilik şartlarını
- Bursun kapsamını ve öğrenim ücretini
- Programın hangi kampüste yürütüldüğünü
- Zorunlu staj, uygulama veya araç-gereç giderlerini
doğrudan etkileyebilir.
Kısa cevap: Program satırındaki bütün
Bk.numaralarını not edin, kılavuzun koşul ve açıklamalar bölümünde her kodu tek tek okuyun, ardından üniversitenin resmî program ve ücret sayfasından güncel ayrıntıları doğrulayın.Güncellik notu: Bu rehber 4 Ağustos 2026 tarihinde ÖSYM’nin 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu esas alınarak hazırlanmıştır. Kodların anlamı her yılın kılavuzuna göre kontrol edilmelidir; eski yıl kod listesi kullanılmamalıdır.
YKS Kılavuzunda Özel Koşul Kodları Nerede Bulunur?
2026 ÖSYM kılavuzunda:
- Tablo 3’te ön lisans programları
- Tablo 4’te lisans programları
yer almaktadır.
Tablo 3’te programa ilişkin özel koşul ve açıklama numaraları ilgili koşul sütununda, Tablo 4’te ise program satırındaki özel koşul ve açıklamalar bölümünde gösterilir.
Kılavuzun ilerleyen sayfalarında bu numaraların karşılıkları iki ayrı kısım hâlinde açıklanır:
- Birinci kısım koşullar: ÖSYM’nin AİS’te bulunan bilgiler üzerinden kısmen veya tamamen kontrol edebildiği yaş, uyruk, cinsiyet, okul türü ve benzeri koşullar.
- İkinci kısım koşullar: Yerleştirme sırasında ÖSYM tarafından kontrol edilmeyebilen; uygulanması üniversiteye veya ilgili kuruma bırakılan koşullar.
Bu ayrım çok önemlidir. Sistem bazı şartları otomatik kontrol etse bile bütün koşulların denetlendiği varsayılmamalıdır.
“Sistem Kabul Ettiğine Göre Koşulu Taşıyorum” Denilebilir mi?
Hayır. Tercihi AİS’e girebilmiş olmak, programın bütün koşullarını taşıdığınız anlamına gelmez.
ÖSYM kılavuzu, bilgisayar ortamında kontrol edilemeyen bazı koşulların adayın sorumluluğunda olduğunu açıkça belirtir. Aday koşulu taşımadığı hâlde programa yerleşirse kayıt sırasında:
- Sağlık raporu
- Mezuniyet alanı
- Yaş veya vatandaşlık belgesi
- Fiziksel yeterlilik
- Adli sicil durumu
- Yabancı dil veya başka bir belge
incelenebilir ve kayıt yapılmayabilir.
Bu nedenle “Sistem beni engellemedi, demek ki sorun yok” yaklaşımı risklidir.
Kodları Adım Adım Nasıl Okumalısınız?
1. Program Kodunu ve Satırı Doğrulayın
Öncelikle doğru üniversite, fakülte, bölüm ve burs seçeneğine baktığınızdan emin olun.
Aynı bölümün:
- Türkçe ve İngilizce
- Burslu ve ücretli
- Farklı kampüslerde
- Örgün ve uzaktan
- Fakülte ve yüksekokul bünyesinde
birden fazla program kodu olabilir.
2. Bütün Bk. Numaralarını Not Edin
Program satırında tek kod olabileceği gibi çok sayıda koşul numarası da bulunabilir.
Örnek:
Bk. 23, 24, 64
Bu kodlardan yalnızca ilkini okumak yeterli değildir. Üç koşul birlikte uygulanır.
3. Kılavuzdaki Koşul Bölümüne Gidin
Kılavuzun “Tablo 3 ve Tablo 4’te Yer Alan Yükseköğretim Programlarının Koşul ve Açıklamaları” bölümünde kodu numara sırasına göre bulun.
PDF okuyucuda arama yaparken şu biçimleri deneyebilirsiniz:
Bk. 23Bk. 143Bk. 162
Yalnızca 23 araması yapmak başka sayfalardaki sayılar nedeniyle fazla sonuç çıkarabilir.
4. Her Koşulu Kendi Durumunuzla Karşılaştırın
Koşulu okuduktan sonra şu soruları sorun:
- Bu şartı taşıyor muyum?
- Belgeyle kanıtlamam gerekiyor mu?
- Koşul tercih sırasında mı, kayıt sırasında mı kontrol ediliyor?
- Programı okumayı veya mesleği yapmayı engelleyebilecek bir durum var mı?
- Ücret ve burs koşulları aile bütçesine uygun mu?
- Eğitim dili ve kampüs bilgisi beklentimle aynı mı?
5. Üniversitenin Resmî Sayfasından Ayrıntıyı Doğrulayın
ÖSYM kılavuzunda bazı koşullar özetlenir. Ücret, bursun devamı, barınma, zorunlu hizmet, staj ve araç-gereç gibi ayrıntılar için üniversitenin resmî internet sitesi incelenmelidir.
Üçüncü taraf tercih sitelerindeki bilgi yardımcı olabilir; ancak kayıt hakkını etkileyen şartlar resmî kaynaktan doğrulanmalıdır.
En Sık Karşılaşılan Özel Koşul Türleri
1. Başarı Sırası Koşulları
Bazı programlar için resmî başarı sırası sınırı vardır. 2026 kılavuzundaki önemli kod örnekleri şunlardır:
| Kod | Genel anlamı |
|---|---|
| Bk. 143 | Mimarlık için 250.000 başarı sırası koşulu |
| Bk. 144 | Kapsamdaki mühendislik programları için 300.000 başarı sırası koşulu |
| Bk. 147 | Diş hekimliği için 80.000 başarı sırası koşulu |
| Bk. 148 | Eczacılık için 100.000 başarı sırası koşulu |
| Bk. 150 | Öğretmenlik ve RPD için 300.000 başarı sırası koşulu |
| Bk. 155 | Tıp için 50.000 başarı sırası koşulu |
| Bk. 162 | Hukuk için 100.000 başarı sırası koşulu |
Bu sınırlar geçmiş yıl taban sırası değildir. Adayın programı tercih edebilmesi ve yerleştirme işlemine alınabilmesi için karşılaması gereken resmî şartlardır.
Örneğin SAY sırası 310.000 olan aday, geçen yıl 340.000’de kapatmış görünse bile başarı sırası şartına tabi bir mühendislik programına yerleşemez.
Sıralamadan yüksek programların nasıl değerlendirileceğini YKS Tercihinde Sıralamadan Yüksek Bölümler Yazılır mı? yazımızda açıkladık.
2. Eğitim Dili ve Hazırlık Sınıfı
Koşul kodları programın öğretim dilini veya hazırlık durumunu gösterebilir.
2026 kılavuzundaki bazı örnekler:
| Kod | Örnek açıklama |
|---|---|
| Bk. 14 | Öğretim dili Arapçadır |
| Bk. 23 | Öğretim dili İngilizcedir |
| Bk. 24 | Program dilinde bir yıllık zorunlu hazırlık uygulanır |
| Bk. 34 | Öğretim dili en az %30 İngilizcedir |
| Bk. 93 | Öğretim dili İspanyolcadır |
| Bk. 94 | Öğretim dili Rusçadır |
| Bk. 128 | Öğretim dili en az %30 Almancadır |
| Bk. 152 | Öğretim dili en az %30 Arapçadır |
| Bk. 158 | Öğretim dili Almancadır |
Aday yalnızca bölüm adını okuyup eğitim dilini gözden kaçırmamalıdır.
Kontrol edilmesi gerekenler:
- Hazırlık zorunlu mu?
- Hazırlık hangi kampüste?
- Muafiyet sınavı var mı?
- Hazırlık başarısızlığında ne uygulanıyor?
- Programın tamamı mı, belirli oranı mı yabancı dilde?
3. Yabancı Dil Testi Koşulları
Bazı dil programlarında adayın YDT’ye hangi dilden girdiği önemlidir.
Örnek kodlar:
| Kod | Genel anlamı |
|---|---|
| Bk. 159 | YDT’ye belirtilen dillerden herhangi biriyle girilebilir |
| Bk. 160 | YDT’ye İngilizceden girmek zorunludur |
| Bk. 167 | Fransızca veya İngilizce YDT koşulu |
| Bk. 168 | Almanca, Fransızca veya İngilizce YDT koşulu |
| Bk. 182 | YDT’ye Almancadan girmek zorunludur |
Adayın DİL puanının hesaplanmış olması tek başına yeterli olmayabilir. Programın istediği sınav dili ayrıca kontrol edilmelidir.
4. Cinsiyet, Uyruk ve Okul Türü Koşulları
Bazı programlar belirli aday gruplarına açıktır.
Örnekler:
| Kod | Genel anlamı |
|---|---|
| Bk. 31 | Yalnız kız öğrenciler alınır |
| Bk. 33 | Yalnız erkek öğrenciler alınır |
| Bk. 132 | Yalnız T.C. uyruklu adaylar başvurabilir |
| Bk. 1 | Belirli meslek lisesi alanları için ek tablo kontrolü gerekir |
| Bk. 153 | İmam Hatip Lisesi Hafızlık Projesine ilişkin özel tercih koşulu |
ÖSYM bazı bilgileri AİS üzerinden kontrol edebilir. Ancak aday yine de kodu okuyarak mezuniyet ve belge koşullarının kendisine uyduğunu doğrulamalıdır.
5. Sağlık ve Fiziksel Yeterlilik Koşulları
Bazı programlarda eğitimin veya mesleğin niteliği nedeniyle sağlık, boy-kilo, görme, işitme ya da fiziksel yeterlilik şartları bulunabilir.
Bu tür koşullar özellikle:
- Sivil havacılık
- Denizcilik
- Özel güvenlik
- İtfaiyecilik
- Sualtı teknolojileri
- Askerî veya İçişleri Bakanlığı adına yürütülen programlar
- Sağlık alanındaki bazı programlar
için önemlidir.
Koşul metninde yalnızca “sağlık raporu gerekir” ifadesine değil:
- Raporu hangi kurumun vereceğine
- Hangi mevzuatın uygulanacağına
- Boy ve kilo ölçütlerine
- Görme veya işitme şartlarına
- Adli sicil koşuluna
- Mesleği yapmaya engel durumlara
bakılmalıdır.
Kayıt sırasında alınacak sıradan bir aile hekimi raporunun yeterli olacağı varsayılmamalıdır.
6. Ücret, Burs ve İndirim Koşulları
Vakıf ve KKTC üniversitelerinde programın yanında yer alan burs oranı, bütün mali koşulları tek başına açıklamayabilir.
Koşul kodlarında şu bilgiler bulunabilir:
- Yıllık öğrenim ücreti
- KDV durumu
- Bursun normal öğrenim süresince devamı
- Hazırlık sınıfının burs kapsamı
- Not ortalaması veya disiplin şartı
- Tercih indirimi
- Ödeme takvimi
- Yaz okulu ve uzatılan dönem ücretleri
- Yurt veya yemek desteği
2026 kılavuzunda Bk. 64 gibi maddeler, vakıf ve KKTC kurumlarındaki eğitimin ücretli olduğunu ve ayrıntıların üniversitelerin resmî kaynaklarından kontrol edilmesi gerektiğini açıklar.
Aday yalnızca tabloda “%50 indirimli” yazmasına bakmamalı; ödeyeceği gerçek tutarı üniversitenin 2026–2027 ücret duyurusundan doğrulamalıdır.
7. Kampüs ve Eğitim Yeri Koşulları
Üniversite adı ile programın fiilen yürütüldüğü yer aynı olmayabilir.
Koşul kodları şunları açıklayabilir:
- Hazırlığın başka kampüste olması
- Fakültenin farklı ilçede bulunması
- Eğitimin organize sanayi bölgesinde yürütülmesi
- Programın başka üniversite veya kurumla ortak yürütülmesi
- Eğitimin bir bölümünün yurt dışında yapılması
Örneğin kılavuzdaki bazı koşullar hazırlığın veya eğitimin farklı bir şehir, ilçe ya da kampüste yürütüleceğini belirtmektedir.
Tercihten önce programın açık adresini harita üzerinden kontrol etmek, günlük ulaşım ve barınma maliyetini görmek gerekir.
8. Örgün, Açık ve Uzaktan Eğitim Koşulları
Program adı aynı olsa bile öğretim yöntemi farklı olabilir.
Bazı kodlar:
- İnternete dayalı uzaktan eğitim
- Açıköğretim sistemi
- Belirli derslerin yüz yüze uygulaması
- Sınavların farklı merkezlerde yapılması
gibi bilgileri açıklar.
Aday “üniversiteye giderek örgün okuyacağım” beklentisiyle uzaktan eğitim programını tercih etmemelidir.
Bir Programda Birden Fazla Kod Varsa Ne Yapılmalı?
Bütün kodlar birlikte geçerlidir.
Örnek program satırı:
Bk. 23, 24, 64
Bu örnekte aday:
- Programın İngilizce olduğunu
- Zorunlu hazırlık uygulanabileceğini
- Ücret ve burs koşullarının ayrıca incelenmesi gerektiğini
birlikte değerlendirmelidir.
Kodlardan yalnızca biri uygun değilse programın tamamı aday için sorun oluşturabilir.
Koşul Kodları ile Tablo Sütunları Nasıl Birlikte Okunur?
Özel koşul sütunu tek başına yeterli değildir. Program satırında şu bilgiler birlikte okunmalıdır:
- Program kodu
- Üniversite ve fakülte
- Program adı
- Öğrenim süresi
- Puan türü
- Genel kontenjan
- Özel kontenjanlar
- Koşul ve açıklama numaraları
- Önceki yıl taban puanı
- Önceki yıl başarı sırası
- Akreditasyon bilgisi
Örneğin programın başarı sırası uygun görünse bile özel koşulda yalnız belirli lise mezunlarına açık olduğu yazabilir. Ya da burslu görünen programın hazırlık ve burs devam şartları farklı olabilir.
Özel Koşulu Taşımadan Tercih Yapılırsa Ne Olur?
Durum koşulun türüne göre değişebilir:
- Sistem tarafından kontrol edilen şartta tercih ekranı izin vermeyebilir.
- Tercih girilebilir fakat yerleştirme işlemine alınmayabilir.
- Aday programa yerleşebilir ancak kayıt sırasında belgesini sunamadığı için kayıt yaptıramayabilir.
- Eğitim sırasında beklenmeyen ücret, kampüs veya hazırlık şartıyla karşılaşabilir.
Adayın programı kazanmış görünmesi, bütün kayıt koşullarını taşıdığına dair garanti değildir.
Kılavuzda Koşul Okurken Yapılmaması Gereken Hatalar
Eski Yılın Kod Listesini Kullanmak
Kodların numarası veya içeriği değişebilir. 2026 tercihi için 2026 kılavuzu kullanılmalıdır.
Yalnızca İlk Kodu Okumak
Bir programdaki bütün kodlar birlikte değerlendirilmelidir.
Tercih Sitesindeki Kısa Açıklamayla Yetinmek
Üçüncü taraf platformlar bazı koşulları kısaltabilir veya güncellemeyi geciktirebilir.
Üniversite Ücretini Geçen Yıldan Kontrol Etmek
Vakıf üniversitesi ücretleri ve burs koşulları her yıl değişebilir.
Sağlık Koşulunu Kayıttan Sonra Araştırmak
Gerekli rapor alınamazsa aday yerleşmiş olsa bile kayıt sorunu yaşayabilir.
“AİS Kabul Etti” Diye Bütün Şartların Sağlandığını Sanmak
ÖSYM bazı koşulları yerleştirme sırasında kontrol etmez.
Tercih Öncesi Özel Koşul Kontrol Formu
| Kontrol alanı | Not |
|---|---|
| Üniversite / fakülte | |
| Program kodu | |
| Özel koşul numaraları | |
| Başarı sırası şartı | |
| Eğitim dili | |
| Hazırlık sınıfı | |
| Sağlık / fiziksel koşul | |
| Uyruk / cinsiyet / okul türü | |
| Ücret ve burs | |
| Kampüs / eğitim yeri | |
| Staj / uygulama / araç-gereç | |
| Üniversiteden teyit edilen bilgi | |
| Yerleşirsem kayıt yaptırır mıyım? |
Sık Sorulan Sorular
YKS kılavuzunda Bk. ne demek?
“Bakınız” anlamına gelir. Yanındaki numara, kılavuzdaki koşul ve açıklama maddesine yönlendirir.
Özel koşul kodlarının tamamını okumak gerekir mi?
Evet. Program satırındaki bütün numaralar birlikte geçerlidir.
AİS tercihime izin verdiyse bütün şartları taşıyor muyum?
Hayır. ÖSYM bazı şartları otomatik kontrol etmeyebilir. Kayıt sırasında üniversite belge isteyebilir.
Koşulu taşımayan aday yerleşebilir mi?
Bazı koşullar yerleştirme sırasında kontrol edilir; bazıları kayıt aşamasına bırakılır. Aday yerleşse bile kayıt hakkını kullanamayabilir.
Başarı sırası şartı da özel koşul kodunda mı bulunur?
Evet. Tıp, hukuk, mühendislik, öğretmenlik, diş hekimliği, eczacılık ve mimarlık gibi programların başarı sırası şartları ilgili Bk. maddelerinde açıklanır.
Burs bilgisi yalnız program adından anlaşılır mı?
Hayır. Bursun kapsamı, devam süresi, hazırlık sınıfı ve ücret artışı için koşul kodu ile üniversitenin resmî ücret sayfası birlikte incelenmelidir.
Kodun açıklamasını bulamıyorum, ne yapmalıyım?
PDF içinde Bk. [numara] biçiminde arayın. Yine bulunamazsa güncel kılavuzu kullandığınızı kontrol edin.
Sonuç
YKS tercih kılavuzundaki özel koşul ve açıklama kodları, programın kenarında duran teknik ayrıntılar değildir. Başarı sırası, eğitim dili, sağlık, burs, kampüs ve kayıt hakkı gibi kararın en önemli parçalarını içerir.
Aday her program için bütün Bk. numaralarını tek tek okumalı, kendisine uygunluğunu değerlendirmeli ve kılavuzda özetlenen mali veya akademik bilgileri üniversitenin resmî sitesinden doğrulamalıdır.
AİS’in tercihi kabul etmesi, bütün kayıt koşullarının sağlandığı anlamına gelmez. Son sorumluluk adaya ait olduğu için koşullar okunmadan hiçbir program tercih listesine eklenmemelidir.
Resmî Kaynaklar
- 2026-YKS Tercihlerin Alınması – ÖSYM
- 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu – ÖSYM
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi
- YÖK Atlas
Son tercihinizi kaydetmeden önce program kodu, istek sırası ve AİS bildirimini 2026 YKS Tercihinde Son Gün Kontrol Listesi üzerinden yeniden kontrol edebilirsiniz.